Kontrola skarbowa lub KAS — co teraz?

Nie każda kontrola skarbowa kończy się sprawą karną skarbową. Ale gdy urząd widzi ryzyko kks, potrzebujesz strategii obrony, nie tylko korekty podatkowej.

Zadzwoń teraz → Co robić ↓

Kluczowy czas

CZYM JEST KONTROLA SKARBOWA, CO SPRAWDZA I ILE LAT WSTECZ

To nie jest wyrok, ale może uruchomić ryzyka karne skarbowe

Potocznie „kontrolą skarbową” nazywa się dziś dwie różne procedury: kontrolę podatkową z Ordynacji podatkowej oraz kontrolę celno-skarbową prowadzoną przez KAS. Urząd może sprawdzać rozliczenia podatkowe, księgi, JPK, faktury, przepływy, majątek, źródła finansowania, transakcje z kontrahentami i prawidłowość deklaracji. Co do lat wstecz punktem wyjścia są nieprzedawnione zobowiązania podatkowe, ale bieg terminu może się wydłużyć. Na starcie trzeba więc oddzielić spór o podatek od pytania, czy urząd buduje już zarzut z kks. Ten materiał może później trafić do sprawy kks.

Co sprawdza urząd

W kontroli podatkowej urząd bada, czy prawidłowo wykonałeś obowiązki podatkowe. W kontroli celno-skarbowej katalog jest szerszy: dokumenty, dane elektroniczne, przesłuchania, oględziny i dowody. Z perspektywy kks najważniejsze są ustalenia, które mają pokazywać celowe zaniżenie podatku albo nierzetelność ksiąg.

Ile lat wstecz

Najczęściej wyjściem jest 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. To nie jest reguła absolutna. Bieg przedawnienia może zostać zawieszony, także wtedy, gdy wszczęto postępowanie w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe dotyczące zobowiązania.

Firma i osoba

Kontrola może dotyczyć przedsiębiorcy, ale też osoby prywatnej. Obejmuje VAT, PIT, CIT, darowizny, zakup nieruchomości, źródła finansowania i gotówkę. Ryzyko kks nie dotyczy tylko spółek.

Podstawa prawna tej sekcji

Kontrola podatkowa wynika z art. 281 § 1-2 Ordynacji podatkowej. Zakres kontroli i uprawnień organu rozwijają m.in. art. 286-287 O.p. Kontrola celno-skarbowa została uregulowana przede wszystkim w art. 54, 62-64 oraz 82-83 ustawy o KAS. Regułę 5 lat daje art. 70 § 1 O.p.

TWOJE PRAWA PODCZAS KONTROLI I GRANICE OBOWIĄZKÓW

Masz obowiązki wobec organu – nie działaj przeciw sobie

W kontroli trzeba udostępniać dokumenty, księgi i dane oraz wykonywać legalne żądania organu. Nie oznacza to, że masz bezrefleksyjnie akceptować ustalenia, rozmawiać bez strategii albo składać korektę bez oceny ryzyk karnych skarbowych. To może zaważyć na obronie.

Nie akceptuj ustaleń bez analizy

Po protokole kontroli podatkowej masz 14 dni na zastrzeżenia i wyjaśnienia z własnymi wnioskami dowodowymi. W kontroli celno-skarbowej masz 14 dni na deklarację lub korektę tylko wtedy, gdy zgadzasz się z ustaleniami w całości albo części. To decyzja strategiczna, nie automatyzm.

Nie przenoś kontroli bez zgody

W kontroli podatkowej czynności co do zasady odbywają się u kontrolowanego, w miejscu przechowywania dokumentacji albo w miejscach związanych z działalnością. Przeniesienie ich do urzędu jest możliwe za zgodą kontrolowanego. Nie warto godzić się na to odruchowo, jeśli utrudnia to obieg informacji.

Możesz działać przez pełnomocnika w kontroli

Ordynacja podatkowa pozwala działać przez pełnomocnika. W kontroli celno-skarbowej pełnomocnictwo szczególne udzielone do kontroli obejmuje co do zasady także postępowanie podatkowe po przekształceniu kontroli. Spójna strategia ma znaczenie dla obrony.

Organ także ma granice działania

W kontroli podatkowej zakres kontroli nie może wykraczać poza upoważnienie. Kontrola co do zasady zaczyna się po doręczeniu upoważnienia i okazaniu legitymacji, a w zwykłym trybie jest zapowiadana. W kontroli celno-skarbowej też masz prawo żądać upoważnienia i legitymacji. Warto to sprawdzić na starcie.

JAK SIĘ ZACHOWAĆ, GDY KONTROLA TRWA LUB MA SIĘ ZACZĄĆ

Pięć kroków, które wykonaj od razu

Te kroki nie zastępują analizy sprawy, ale ograniczają błędy, które później wracają w postępowaniu kks.

01

Ustal tryb kontroli, zakres i okres

Najpierw sprawdź, czy to kontrola podatkowa czy celno-skarbowa, jaki ma zakres, jakich okresów dotyczy i jakie dokumenty obejmuje.

02

Zatrzymaj improwizację w firmie

Wyznacz jedną osobę do kontaktu z urzędem, zabezpiecz obieg dokumentów i zablokuj spontaniczne rozmowy pracowników o sprawie.

03

Nie składaj pochopnych wyjaśnień

Dokumenty trzeba udostępniać zgodnie z prawem, ale narrację o przyczynach błędów i intencjach buduje się po analizie ryzyk z kks.

04

Oceń sens korekty, zanim ją złożysz

Korekta bywa potrzebna, ale nie zawsze pomaga. Czasem ogranicza ryzyka, a czasem utrwala wersję zdarzeń, która szkodzi później w sprawie kks.

05

Włącz adwokata przy ryzyku kks

Jeśli kontrola dotyczy faktur, zaniżenia podatku, ksiąg, gotówki albo działań zarządu, prawnik karnista powinien wejść do sprawy od razu.

BŁĘDY, KTÓRE WRACAJĄ PÓŹNIEJ W SPRAWIE KKS

Najczęstsze błędy po kontroli

Największe szkody powstają często po pierwszym piśmie, gdy kontrolowany reaguje za szybko, za szeroko albo bez jednej linii obrony.

Bierne przyjęcie ustaleń

Brak zastrzeżeń do protokołu albo brak przemyślanej reakcji na wynik kontroli zamyka ważne argumenty faktyczne i dowodowe w sprawie.

Korekta deklaracji bez oceny ryzyka kks

Korekta może być rozsądna, ale nie wolno składać jej automatycznie. Najpierw trzeba ocenić jej wpływ na późniejszą narrację o winie, świadomości i zamiarze.

Rozmowy z urzędem bez jednej strategii komunikacji

Gdy różne osoby składają różne wyjaśnienia, urząd łatwo buduje obraz chaosu, nierzetelności albo wiedzy o nieprawidłowościach.

Zbyt późne włączenie karnisty

Doradca podatkowy oceni spór podatkowy. Gdy pojawia się ryzyko kks, potrzebna jest osobna analiza, czy urząd zbiera materiał pod przestępstwo skarbowe.

Negatywny wynik kontroli to nie przestępstwo

Organ podatkowy może twierdzić, że rozliczenie było wadliwe. To nie przesądza odpowiedzialności z kks. W sprawie karnej skarbowej trzeba wykazać konkretny czyn, społeczną szkodliwość i winę.

Skonsultuj swoją sytuację →

JAK POMAGAM, GDY KONTROLA ZACZYNA MIEĆ WYMIAR KARNY

Mój plan działania w sprawie kks

Nie zastępuję księgowego ani doradcy podatkowego. Pomagam wtedy, gdy trzeba ocenić ryzyko z kks i przygotować obronę, zanim urząd ustali swoją wersję zdarzeń.

Jak działam →

01

Szybka analiza dokumentów

Analizuję zawiadomienie, upoważnienie, protokół albo wynik kontroli, korespondencję z urzędem i dokumenty istotne dla ryzyka z kks.

02

Spotkanie i mapa ryzyk karnych

Oddzielam spór podatkowy od ryzyk karnych skarbowych i wskazuję, które zachowania urząd może kwalifikować z kks.

03

Strategia reakcji i pisma

Ustalamy, czy składać korektę, czy polemizować z ustaleniami, jak komunikować się z organem i jakie dokumenty lub wyjaśnienia przygotować dla obrony.

04

Obrona w sprawie kks

Jeśli kontrola przerodzi się w postępowanie karne skarbowe, przejmuję obronę i buduję strategię procesu.

Bezpieczny kontakt

Skontaktuj się przez wybrany bezpieczny kanał.

+48 503 950 735

Signal

marcin.klonowski@adwokatura.pl

Powiązane usługi

Obrona w sprawach o przestępstwa gospodarcze

Kompleksowa obrona w sprawach o oszustwo, działanie na szkodę spółki, korupcję i inne przestępstwa gospodarcze.

Obrona w sprawach o przestępstwa skarbowe

Obrona w sprawach o nierzetelne faktury, oszustwa VAT i celne, paserstwo akcyzowe i inne przestępstwa skarbowe.

zobacz, jak wygląda obrona kancelarii klonowski w realnych sprawach klientów

Sprawy, w których reakcja zmieniła wynik

poręczenie majątkowe szybka reakcja zwolnienie z aresztu

Areszt zmieniony na poręczenie

Klient został zatrzymany na podstawie listu gończego. Na posiedzeniu prokurator wnosił o utrzymanie aresztu, ale sąd przychylił się do mojego wniosku i zmienił środek na poręczenie majątkowe. W piątkowe popołudnie trzeba było jeszcze zorganizować wpłatę, księgowanie i kolejne posiedzenie. Udało się – klient wyszedł z aresztu przed weekendem. Sprawa pokazuje znaczenie szybkiej, uporządkowanej reakcji obrony.

karuzela vat kluczowy dowód umorzenie sprawy

Umorzenie po analizie akt VAT w sprawie

Klientowi zarzucono udział w karuzeli VAT. Po analizie kilkudziesięciu tomów akt odnalazłem protokół pokazujący, że organizatorzy procederu celowo wprowadzali klienta w błąd i tworzyli pozory legalnego obrotu. Na tej podstawie złożyłem wniosek o umorzenie. Prokuratura podzieliła argumentację i umorzyła zarzuty w toku śledztwa. Sprawa pokazuje znaczenie szybkiej, uporządkowanej reakcji obrony.

brak dowodów zażalenie zwolnienie z aresztu

Zażalenie uchyliło areszt w sprawie

Prokurator udostępnił mi dziesięć tomów akt na godzinę i twierdził, że dowody są niezbite. Sąd pierwszej instancji zastosował areszt. W zażaleniu, opartym na notatkach z szybkiej analizy akt, wykazałem brak dostatecznego uprawdopodobnienia zarzutów. Sąd odwoławczy uchylił areszt, a klient odzyskał wolność tego samego dnia. Sprawa pokazuje znaczenie szybkiej, uporządkowanej reakcji obrony.

czerwona nota list żelazny wolna stopa

List żelazny zamiast czerwonej noty

Klient zagraniczny był poszukiwany czerwoną notą, a w Polsce zastosowano wobec niego areszt. Wynegocjowałem z prokuraturą warunki listu żelaznego, wysokość poręczenia i zasady czynności. Sąd zastosował list żelazny, a areszt oraz ściganie czerwoną notą zostały uchylone. Klient mógł odpowiadać z wolnej stopy. Sprawa pokazuje znaczenie szybkiej, uporządkowanej reakcji obrony.

naprawienie szkody reakcja na nadużycia skazanie

Skazanie za defraudację w spółce

Po przejęciu spółki klient ujawnił nieprawidłowości finansowe poprzedniego kierownictwa na kwotę przekraczającą 500 tys. zł. Przygotowałem zawiadomienie z dowodami i uczestniczyłem w śledztwie. Podejrzanym przedstawiono zarzuty, część środków zwrócono jeszcze w śledztwie, a sąd skazał uczestników procederu i zasądził naprawienie szkody. Sprawa pokazuje znaczenie szybkiej, uporządkowanej reakcji obrony.

reakcja na nadużycia skazanie szantaż biznesowy

Skazanie za szantaż biznesowy w sprawie

Klient został zaszantażowany w związku z decyzją, która miała zapaść w spółce. Sprawa była dowodowo trudna, bo miała charakter słowo przeciwko słowu. Po pierwszym umorzeniu skutecznie zaskarżyłem decyzję prokuratury. Postępowanie zostało podjęte, trafiło do sądu z aktem oskarżenia, a autor szantażu został skazany. Sprawa pokazuje znaczenie szybkiej, uporządkowanej reakcji obrony.

Najczęstsze pytania

Pytania, które zadają klienci

W języku potocznym oba pojęcia często się mieszają. Formalnie kontrola podatkowa wynika z Ordynacji podatkowej i zwykle jest zapowiadana, a kontrola celno-skarbowa wynika z ustawy o KAS i może być wszczęta bez uprzedzenia. Różnią się trybem zakończenia, zakresem uprawnień organu i skutkami.

Najczęściej wtedy, gdy ustalenia kontroli zaczynają budować materiał pod konkretny czyn z kks, np. uchylanie się od opodatkowania, nierzetelną deklarację, nierzetelne księgi albo fakturę. Sam negatywny wynik kontroli nie wystarcza do odpowiedzialności karnej skarbowej, bo trzeba wykazać czyn i winę.

Urząd może badać dokumenty, księgi, JPK, deklaracje, faktury, przepływy i inne materiały związane z przedmiotem kontroli. Co do zasady porusza się w granicach nieprzedawnionych zobowiązań podatkowych, czyli najczęściej 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin może ulec zawieszeniu

Kontrola podatkowa co do zasady tak: organ zawiadamia kontrolowanego i może wszcząć kontrolę po 7 dniach, a przed upływem 30 dni od doręczenia zawiadomienia. Są jednak wyjątki. Kontrola celno-skarbowa KAS co do zasady nie wymaga wcześniejszego zawiadomienia, zwłaszcza gdy organ działa szybko.

Nie zawsze. Korekta może ograniczać ryzyka, ale nie działa automatycznie w każdej sprawie. Jej sens trzeba oceniać razem z ustaleniami kontroli, możliwą kwalifikacją z kks oraz tym, jak urząd interpretuje wiedzę, rolę i zamiar osoby odpowiedzialnej za rozliczenia. Czasem potrzebna jest obrona.