EPPO – czym jest Europejska Prokuratura?

EPPO, czyli European Public Prosecutor’s Office, to niezależny organ Unii Europejskiej prowadzący postępowania w sprawach przestępstw przeciwko interesom finansowym UE. Nie zastępuje polskiej prokuratury i nie jest sądem. Delegowani prokuratorzy europejscy prowadzą śledztwa, kierują akty oskarżenia i występują przed sądami krajowymi.

W praktyce model EPPO łączy dwa porządki. Kierunek postępowania może być nadzorowany na szczeblu centralnym w Luksemburgu, ale konkretne czynności w Polsce wykonuje delegowany prokurator europejski przy wsparciu Policji, KAS lub innych organów. Dlatego obrona w sprawie prowadzonej przez EPPO wymaga jednoczesnej znajomości rozporządzenia unijnego i polskiej procedury karnej.

EPPO – czym jest Europejska Prokuratura i jak działa?

Europejska Prokuratura jest niezależnym organem Unii Europejskiej powołanym do prowadzenia postępowań przygotowawczych i oskarżania sprawców przestępstw godzących w budżet UE. Podstawą jej działania jest rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939. EPPO rozpoczęła działalność 1 czerwca 2021 r., a w Polsce działa operacyjnie od 28 stycznia 2025 r.

To pierwszy organ unijny, który ma własne uprawnienia prokuratorskie. Może wszcząć śledztwo, przejąć sprawę prowadzoną przez organ krajowy, zlecać czynności dowodowe, zabezpieczać mienie i skierować akt oskarżenia. Nie tworzy jednak odrębnego systemu sądów. Odpowiedzialność karną nadal ocenia właściwy sąd krajowy.

Dlaczego powołano Europejską Prokuraturę?

Przestępstwa przeciwko interesom finansowym Unii często wykorzystują różnice między państwami. Środki z dotacji mogą przepływać przez kilka spółek, dokumentacja znajduje się w innym kraju, a rozliczenia VAT obejmują wiele jurysdykcji. Krajowa prokuratura widzi wtedy tylko część mechanizmu. Koordynacja oparta wyłącznie na wnioskach o pomoc prawną bywa zbyt wolna.

Przed utworzeniem EPPO ochroną budżetu UE zajmowały się między innymi OLAF, Eurojust i organy państw członkowskich. OLAF prowadzi dochodzenia administracyjne, a Eurojust wspiera współpracę sądową. Żaden z tych podmiotów nie mógł jednak samodzielnie prowadzić śledztwa karnego i oskarżać przed sądem. EPPO miała wypełnić właśnie tę lukę.

Koncepcja wspólnego organu dojrzewała od projektu Corpus Juris z lat dziewięćdziesiątych. Podstawę traktatową stworzył dopiero art. 86 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Ostateczny model jest kompromisem: EPPO działa jako jeden urząd, ale korzysta z prokuratorów i procedur funkcjonujących w państwach członkowskich.

Jak zorganizowana jest EPPO?

EPPO ma strukturę centralną i zdecentralizowaną, ale działa jako jeden, niepodzielny urząd. Na szczeblu centralnym w Luksemburgu funkcjonują Europejski Prokurator Generalny, Kolegium, prokuratorzy europejscy i stałe izby. Kolegium odpowiada przede wszystkim za strategię i spójność działania całej instytucji. Nie prowadzi na bieżąco każdej konkretnej sprawy.

Stałe izby monitorują i ukierunkowują postępowania. Mogą między innymi podejmować decyzje dotyczące skierowania sprawy do sądu, jej umorzenia lub przekazania organom krajowym. Prokurator europejski z danego państwa nadzoruje postępowania prowadzone przez delegowanych prokuratorów europejskich z tego państwa i pozostaje łącznikiem między poziomem centralnym a krajowym.

Na poziomie krajowym sprawę prowadzi delegowany prokurator europejski. To on wydaje decyzje procesowe, zleca czynności właściwym służbom, przedstawia zarzuty i popiera akt oskarżenia przed sądem. W tym sensie osoba wezwana do polskiego biura EPPO ma kontakt z prokuratorem działającym w Polsce, ale prowadzącym postępowanie w imieniu organu Unii.

Czy EPPO jest niezależna od polskiej prokuratury?

EPPO jest niezależna od rządów, instytucji unijnych i krajowych prokuratur. Rozporządzenie zabrania jej organom przyjmowania instrukcji z zewnątrz. Niezależność dotyczy także delegowanego prokuratora europejskiego prowadzącego sprawę w Polsce. W zakresie postępowań EPPO nie podlega on poleceniom polskich przełożonych prokuratorskich co do sposobu prowadzenia śledztwa.

Nie oznacza to jednak braku kontroli. Czynności wywołujące skutki prawne wobec podejrzanego, spółki lub innej osoby podlegają kontroli właściwych sądów krajowych na zasadach wynikających z rozporządzenia i prawa polskiego. Nadzór wewnątrz EPPO sprawują zaś stałe izby i właściwy prokurator europejski.

Jakie prawo stosuje Europejska Prokuratura?

W pierwszej kolejności stosuje się rozporządzenie 2017/1939. Prawo krajowe uzupełnia je w sprawach, których rozporządzenie nie reguluje. W polskim postępowaniu oznacza to szerokie stosowanie Kodeksu postępowania karnego, w tym zasad dotyczących przesłuchania, przeszukania, zabezpieczenia majątkowego i kontroli sądowej.

Nie istnieje jeden europejski kodeks karny dla spraw EPPO. To prawo polskie określa znamiona większości czynów zarzucanych w sprawie prowadzonej w Polsce oraz grożące za nie kary. Rozporządzenie ustala natomiast właściwość organu, sposób współpracy i część reguł prowadzenia postępowania.

EPPO musi przestrzegać Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, zasady proporcjonalności oraz praw procesowych podejrzanego. Ma również obowiązek badać okoliczności przemawiające zarówno na niekorzyść, jak i na korzyść osoby objętej postępowaniem. To ważne, ponieważ transgraniczny charakter sprawy nie obniża standardu prawa do obrony.

W jakich krajach UE działa EPPO?

Według stanu na lipiec 2026 r. w Prokuraturze Europejskiej uczestniczą 24 z 27 państw Unii Europejskiej. Udział opiera się na mechanizmie wzmocnionej współpracy. Oznacza to, że państwo może dołączyć także po uruchomieniu instytucji, ale do czasu formalnego uczestnictwa nie ma na swoim terytorium delegowanych prokuratorów europejskich.

Dla przedsiębiorcy lista państw ma znaczenie praktyczne. W państwie uczestniczącym EPPO może zlecić czynność bezpośrednio innemu delegowanemu prokuratorowi w ramach jednego urzędu. W państwie nieuczestniczącym musi korzystać z innych instrumentów współpracy międzynarodowej.

Państwa uczestniczące w Europejskiej Prokuraturze

W EPPO uczestniczą: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niderlandy, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja i Włochy.

EPPO działa w tych państwach przez europejskich prokuratorów delegowanych, ale liczba biur i sposób organizacji poziomu krajowego nie są jednakowe. Wspólna jest instytucja i mechanizm kierowania sprawą. Miejsce wykonania konkretnej czynności nadal wpływa na to, jakie wymogi proceduralne trzeba spełnić.

Które państwa UE nie uczestniczą w EPPO?

Według stanu na lipiec 2026 r. poza EPPO pozostają Dania, Irlandia i Węgry. Dania korzysta z traktatowego wyłączenia w obszarze współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych. Irlandia zapowiedziała zamiar dołączenia. Węgry złożyły formalny wniosek o przystąpienie w maju 2026 r., ale procedura nie była jeszcze zakończona.

Ta lista może się zmienić. W sprawie prowadzonej przez kilka lat status państwa może mieć inne znaczenie dla czynów, które miały miejsce przed jego przystąpieniem, i dla czynności wykonywanych już po dołączeniu.

Jak EPPO działa w państwie, które nie jest jej członkiem?

Brak uczestnictwa państwa nie tworzy bezpiecznej strefy poza zasięgiem postępowania. EPPO może korzystać z europejskiego nakazu dochodzeniowego, wniosków o międzynarodową pomoc prawną, instrumentów zabezpieczenia i konfiskaty, europejskiego nakazu aresztowania oraz współpracy z Eurojustem. Tryb zależy od państwa i rodzaju czynności.

Różnica polega na sposobie działania. Między państwami uczestniczącymi delegowany prokurator prowadzący sprawę przydziela czynność prokuratorowi wspierającemu w innym kraju w ramach EPPO. W relacji z państwem nieuczestniczącym trzeba uruchomić zewnętrzny instrument współpracy. Może to wydłużyć czynność i zwiększyć liczbę punktów, w których trzeba kontrolować jej legalność.

Czy każda sprawa EPPO musi być transgraniczna?

Nie każda sprawa EPPO musi obejmować kilka państw. Wyłudzenie dotacji finansowanej z budżetu UE może należeć do jej właściwości także wtedy, gdy zasadnicze działania miały miejsce tylko w Polsce. Trzeba jednak sprawdzić związek czynu z interesami finansowymi Unii, miejsce jego popełnienia, osobę sprawcy i pozostałe warunki z rozporządzenia.

Odmienna reguła dotyczy poważnych oszustw VAT. EPPO może się nimi zajmować, gdy umyślne działanie lub zaniechanie jest związane z terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich i powoduje łączną szkodę wynoszącą co najmniej 10 milionów euro. Sam wysoki podatek uszczuplony w sprawie krajowej nie wystarcza do spełnienia tej przesłanki.

Czy udział w EPPO oznacza jedną procedurę w całej Unii?

EPPO działa jako jeden urząd, ale nie prowadzi wszystkich czynności według identycznej procedury. Rozporządzenie określa wspólne zasady, natomiast prawo państwa delegowanego prokuratora uzupełnia je w zakresie nieuregulowanym. Dlatego przeszukanie, kontrola operacyjna lub uzyskanie danych bankowych mogą podlegać różnym warunkom w poszczególnych państwach.

To właśnie tutaj pojawia się jedno z głównych wyzwań dla obrony. Materiał może być pozyskany w kilku krajach i według różnych przepisów, a następnie wykorzystany w jednym procesie. Trzeba więc ocenić nie tylko treść dowodu, ale także drogę, w jakiej został uzyskany, oraz dostępne środki zaskarżenia.

Jak EPPO współpracuje z prokuraturami krajowymi?

Współpraca EPPO z prokuraturami krajowymi opiera się na obowiązku przekazywania informacji, możliwości wszczęcia albo przejęcia sprawy oraz obowiązku wykonywania zleconych czynności. Prokuratura krajowa nie staje się częścią EPPO. Musi jednak umożliwić Europejskiej Prokuraturze skuteczne wykonanie jej kompetencji.

Relacja nie sprowadza się do prostego pierwszeństwa jednego organu. Kompetencja EPPO ma charakter hybrydowy. W części spraw organ unijny może sam wszcząć postępowanie, w innych przejąć postępowanie krajowe, a w jeszcze innych pozostawić je polskiej prokuraturze. Odpowiedź zależy od kryteriów z art. 22–25 rozporządzenia.

Kiedy polski organ musi poinformować EPPO o sprawie?

Organy krajowe i właściwe instytucje Unii mają obowiązek bez zbędnej zwłoki zgłaszać EPPO zachowania, które mogą należeć do jej właściwości. Zgłoszenie powinno opisywać fakty, możliwą szkodę, kwalifikację prawną oraz dostępne informacje o osobach i podmiotach. Nie przesądza ono jeszcze, że sprawę ostatecznie poprowadzi EPPO.

Polski k.p.k. nakazuje Policji i innym organom uprawnionym do prowadzenia postępowania przygotowawczego niezwłocznie zawiadomić właściwe biuro delegowanego prokuratora europejskiego o uzasadnionym podejrzeniu przestępstwa należącego do kompetencji EPPO (art. 557d k.p.k.). To ma zapobiegać sytuacji, w której postępowanie krajowe rozwija się bez wiedzy organu uprawnionego do jego przejęcia.

Czym różni się wszczęcie postępowania od przejęcia sprawy?

EPPO wszczyna postępowanie, gdy sama otrzyma informacje uzasadniające podejrzenie popełnienia przestępstwa objętego jej właściwością i nie toczy się jeszcze właściwe postępowanie krajowe. Jeżeli śledztwo lub dochodzenie już prowadzi polski organ, EPPO może skorzystać z prawa przejęcia sprawy. W rozporządzeniu uprawnienie to określane jest jako prawo ewokacji.

Po otrzymaniu pełnej informacji EPPO co do zasady podejmuje decyzję o przejęciu w ciągu pięciu dni. Termin może zostać przedłużony o kolejne pięć dni. Do czasu decyzji organ krajowy powinien ograniczyć się do czynności pilnych, koniecznych dla zachowania dowodów lub zabezpieczenia interesów postępowania. Po przejęciu przekazuje akta i nie prowadzi dalej postępowania dotyczącego tego samego czynu.

Czy EPPO ma wyłączną właściwość w każdej sprawie dotyczącej budżetu UE?

Nie. Sam związek sprawy z dotacją, zamówieniem finansowanym ze środków UE albo podatkiem VAT nie oznacza automatycznie właściwości Europejskiej Prokuratury. Trzeba ustalić, czy zachowanie odpowiada przestępstwu przeciwko interesom finansowym Unii, czy spełnione są kryteria terytorialne i czasowe oraz czy nie działa ograniczenie kompetencji przewidziane w rozporządzeniu.

Właściwość może obejmować także inne przestępstwo nierozerwalnie związane z czynem podstawowym, ale nie każde przestępstwo ujawnione przy okazji. EPPO nie ma również kompetencji w sprawach krajowych podatków bezpośrednich jako takich. Granica bywa sporna, zwłaszcza gdy jeden zespół zachowań godzi jednocześnie w budżet UE, Skarb Państwa i prywatny majątek.

Kto rozstrzyga spór między EPPO a polską prokuraturą?

Rozporządzenie pozostawia państwu członkowskiemu wskazanie organu rozstrzygającego spór o to, czy czyn należy do kompetencji EPPO. W Polsce spór z art. 25 ust. 6 rozporządzenia rozstrzyga Prokurator Generalny. To rozwiązanie wprowadza krajowy punkt decyzyjny, mimo że jedna ze stron sporu jest niezależnym organem Unii.

Jeżeli rozstrzygnięcie wymaga wykładni art. 22 lub art. 25 rozporządzenia, prokuratorowi EPPO przysługuje zażalenie na postanowienie Prokuratora Generalnego. Rozpoznaje je sąd okręgowy właściwy dla siedziby biura delegowanego prokuratora uczestniczącego w sporze. Jest to istotna zmiana względem wcześniejszego stanu prawnego, w którym brakowało wyraźnego krajowego mechanizmu sądowej kontroli takiego rozstrzygnięcia.

Kto decyduje o zakończeniu postępowania i wniesieniu aktu oskarżenia?

Delegowany prokurator europejski prowadzi sprawę na co dzień, ale część decyzji końcowych zapada z udziałem stałej izby. To ona może zdecydować o wniesieniu aktu oskarżenia, umorzeniu, zastosowaniu procedury uproszczonej albo przekazaniu sprawy organom krajowym. System ma zapewniać jednolitość praktyki w różnych państwach.

Po decyzji o oskarżeniu EPPO wybiera właściwe państwo i sąd według kryteriów określonych w rozporządzeniu oraz prawie krajowym. Co do zasady proces odbywa się w państwie delegowanego prokuratora prowadzącego sprawę. Akt oskarżenia jest następnie rozpoznawany według procedury krajowej, a wyrok wydaje sąd tego państwa.

Jakie uprawnienia ma EPPO w Polsce?

W Polsce delegowany prokurator europejski ma uprawnienia prokuratora potrzebne do prowadzenia postępowania EPPO. Może sam wykonywać czynności albo polecać ich wykonanie Policji, Krajowej Administracji Skarbowej i innym właściwym organom. Organy krajowe mają obowiązek realizować polecenia zgodnie z polskim prawem.

Zakres uprawnień nie jest nieograniczony. Czynność musi mieć podstawę prawną, być potrzebna dla postępowania i proporcjonalna do jego celu. Jeżeli prawo polskie wymaga zgody sądu, delegowany prokurator musi ją uzyskać. Dotyczy to w szczególności najbardziej ingerujących środków przymusu i kontroli.

EPPO w Polsce – kto prowadzi postępowania?

Polska przystąpiła do EPPO na podstawie decyzji Komisji Europejskiej z 29 lutego 2024 r. W odniesieniu do Polski kompetencja obejmuje przestępstwa popełnione po 1 czerwca 2021 r. Działalność operacyjna rozpoczęła się 28 stycznia 2025 r., po powołaniu polskiego prokuratora europejskiego i delegowanych prokuratorów.

Biura delegowanych prokuratorów europejskich utworzono w Gdańsku, Katowicach, Lublinie i Warszawie. Każde z nich działa na całym terytorium Polski. Siedziba biura nie wyznacza więc prostego podziału regionalnego, jaki znamy z powszechnych jednostek prokuratury.

Jakie czynności może zarządzić lub zlecić delegowany prokurator?

Rozporządzenie przewiduje katalog podstawowych środków, które muszą być dostępne w państwach uczestniczących w najpoważniejszych sprawach. Obejmuje on między innymi przeszukanie pomieszczeń i systemów informatycznych, uzyskanie dokumentów i danych, dostęp do informacji bankowych, zabezpieczenie narzędzi i korzyści z przestępstwa oraz śledzenie osób lub przedmiotów. W określonych warunkach możliwa jest także kontrola przekazów telekomunikacyjnych.

Sposób zastosowania środka wynika z połączenia rozporządzenia i polskiej procedury. Delegowany prokurator może wydać postanowienie, wystąpić do sądu albo zlecić wykonanie czynności właściwej służbie. Dlatego przy ocenie legalności trzeba sprawdzić zarówno kompetencję EPPO, jak i przesłanki konkretnej czynności przewidziane w k.p.k. lub ustawie szczególnej.

EPPO może również żądać zabezpieczenia majątkowego, gdy istnieje ryzyko utraty mienia podlegającego przepadkowi albo potrzebnego do wykonania przyszłego orzeczenia. Dla przedsiębiorcy oznacza to możliwy wpływ postępowania na rachunki, nieruchomości i płynność spółki jeszcze przed rozstrzygnięciem odpowiedzialności. Obrona musi więc obejmować także kontrolę zakresu i proporcjonalności zabezpieczenia.

Jak EPPO prowadzi czynności w kilku państwach?

Jeżeli dowód znajduje się w innym państwie uczestniczącym, delegowany prokurator prowadzący przydziela czynność delegowanemu prokuratorowi wspierającemu w tym państwie. Nie jest to klasyczny wniosek jednej prokuratury krajowej do drugiej. Obaj prokuratorzy działają w ramach tego samego urzędu, a system zarządzania sprawami umożliwia bezpośredni przepływ informacji.

Czynność nadal może wymagać zgody sądu lub spełnienia warunków prawa państwa wykonania. Rozporządzenie rozdziela role prokuratora prowadzącego i wspierającego, co bywa źródłem sporów o właściwą podstawę prawną. Z punktu widzenia obrony trzeba zidentyfikować, kto zarządził czynność, kto ją zatwierdził i według jakiego prawa została wykonana.

Dowód uzyskany w innym państwie nie może zostać wyłączony tylko dlatego, że pochodzi z zagranicy albo został zebrany według obcego prawa. Nie oznacza to automatycznej dopuszczalności każdego materiału. Sąd nadal ocenia jego wartość, legalność wykorzystania i poszanowanie praw podstawowych. Polski art. 577c k.p.k. dodatkowo odwołuje się do zasad krajowego porządku prawnego.

Jakie sprawy może prowadzić EPPO w Polsce?

EPPO zajmuje się przestępstwami przeciwko interesom finansowym Unii, w tym oszustwami dotyczącymi wydatków i dochodów UE, korupcją, sprzeniewierzeniem środków, praniem pieniędzy pochodzących z takich czynów oraz udziałem w organizacji przestępczej nastawionej na ich popełnianie. Może objąć także przestępstwa nierozerwalnie związane z czynem podstawowym.

Kluczowe jest wiedzieć, jakie przestępstwa ściga EPPO – katalog jest węższy niż prokuratury krajowej. Samo wykorzystanie środków publicznych albo wystąpienie szkody nie wystarcza. Trzeba ustalić źródło finansowania, mechanizm szkody, datę czynu, wartość oraz związek z budżetem UE.

Co zrobić, gdy EPPO wszczyna postępowanie wobec Ciebie?

Pierwszy kontakt z EPPO trzeba potraktować jak początek sprawy karnej, a nie jak kolejną kontrolę projektu unijnego lub rozliczenia podatkowego. Wezwanie, przeszukanie albo żądanie dokumentów może dotyczyć postępowania prowadzonego równolegle w kilku państwach. Pierwsze decyzje wpływają na zakres zabezpieczonego materiału, treść późniejszych wyjaśnień i możliwość podważenia właściwości organu. Już przy pierwszym kontakcie czy przeszukaniu warto skontaktować się z adwokatem od spraw karnych gospodarczych i omówić potencjalną linię obrony, gdyż czynności takie mogą przerodzić się w postawienie zarzutów.

Ustal swój status i zakres prowadzonej czynności

Inne prawa ma podejrzany, inne świadek, a jeszcze inne spółka, w której przeprowadzane jest przeszukanie. Trzeba przeczytać wezwanie, postanowienie i pouczenia, a następnie sprawdzić, jakim uczestnikiem postępowania jest osoba lub spółka. Jeśli zostałeś wezwany jako świadek, możesz udać się na przesłuchanie z pełnomocnikiem. Przed samym zaś przeszukaniem warto omówić z adwokatem od spraw karnych sprawę.

W sprawach gospodarczych status może się zmieniać wraz z ujawnieniem kolejnych dokumentów. Przy przeszukaniu warto ustalić dokładny zakres poszukiwanych danych i kontrolować protokół. Przeszukanie może być też pierwszym sygnałem, że prokuratura europejska dopatruje się jakiś nieprawidłowości w działaniu spółki. Jeśli zostałeś wezwany na przedstawienie zarzutów, albo doszło do zatrzymania prezesa spółki lub członka zarządu jako podejrzanego konieczne jest skorzystanie z obrońcy.

Zabezpiecz dokumenty i odtwórz przepływ decyzji

Po uzyskaniu informacji o postępowaniu trzeba zabezpieczyć dokumentację przed przypadkowym usunięciem lub zmianą. Dotyczy to poczty elektronicznej, danych księgowych, wersji roboczych wniosków, dokumentacji projektowej, korespondencji z instytucją finansującą i materiałów z kontroli. Nie wolno usuwać danych ani tworzyć dokumentów zastępczych, które miałyby poprawić wcześniejszy obraz zdarzeń.

Kolejnym krokiem jest odtworzenie procesu decyzyjnego. Trzeba wskazać, kto przygotował dane, kto je zweryfikował, kto podpisał dokument i na jakiej podstawie podjęto decyzję. W sprawie EPPO sama faktura lub przelew często nie wyjaśniają mechanizmu. Znaczenie mają źródła finansowania, udział podwykonawców, podział odpowiedzialności i przepływy między państwami.

Sprawdź właściwość EPPO, ale nie ograniczaj obrony do jednego zarzutu formalnego

Trzeba sprawdzić, czy czyn rzeczywiście godzi w interesy finansowe Unii, czy został popełniony w okresie objętym kompetencją EPPO i czy spełnione są przesłanki terytorialne oraz wartościowe. W sprawach VAT znaczenie ma próg 10 milionów euro i związek z co najmniej dwoma państwami. W sprawach wydatkowych trzeba ustalić udział środków unijnych i sposób obliczenia szkody.

Zarzut braku właściwości może być ważny, ale nie powinien zastępować analizy dowodów i znamion przestępstwa. Nawet przekazanie sprawy prokuraturze krajowej nie kończy postępowania karnego. Dobra strategia przygotowuje argumenty na oba warianty i nie uzależnia całej obrony od jednego sporu kompetencyjnego.

Oddziel interes spółki od interesu członka zarządu lub pracownika

Spółka może być miejscem przeszukania, beneficjentem dotacji, podatnikiem, pokrzywdzonym albo podmiotem narażonym na zwrot finansowania. Jednocześnie zarzuty mogą dotyczyć członka zarządu, dyrektora finansowego, księgowego lub osoby odpowiadającej za projekt. Ich interesy nie zawsze są takie same.

To kluczowy moment dla organizacji obrony. Trzeba ocenić, czy jedna kancelaria może działać dla kilku osób bez konfliktu interesów, kto decyduje o udostępnieniu dokumentów i kto reprezentuje spółkę. Rozdzielenie ról nie oznacza braku współpracy, ale pozwala prowadzić ją z w prawidłowy sposób.

Koordynuj obronę karną z postępowaniami finansowymi i podatkowymi

Sprawa EPPO rzadko funkcjonuje w próżni. Równolegle może trwać audyt projektu, procedura odzyskiwania dotacji, kontrola KAS, postępowanie podatkowe, spór z instytucją finansującą albo blokada rachunku. Wyjaśnienie złożone w jednym postępowaniu może zostać wykorzystane w innym. Trzeba więc zachować spójność działań i świadomie zarządzać kolejnością działań.

W sprawie transgranicznej potrzebny jest jeden plan dowodowy i dokładna chronologia, nawet jeśli czynności wykonują prawnicy w kilku państwach. Różne procedury nie powinny prowadzić do różnych wersji tych samych zdarzeń. Warto też od początku ustalić zasady tłumaczenia dokumentów, wymiany informacji i ochrony tajemnicy zawodowej.

Korzystaj z praw procesowych od pierwszej czynności

Podejrzany w postępowaniu EPPO korzysta z praw wynikających z Karty praw podstawowych, dyrektyw unijnych i prawa krajowego. Obejmują one między innymi prawo do obrońcy, informacji o zarzutach, tłumaczenia, dostępu do akt w zakresie przewidzianym prawem, milczenia i domniemania niewinności. Sposób wykonania tych praw zależy jednak od etapu sprawy i państwa prowadzenia czynności.

Od pierwszej chwili warto znać zakres praw podejrzanego w postępowaniu EPPO. Samo powołanie się na prawo do obrony nie zastępuje decyzji procesowej. Trzeba ocenić, kiedy żądać dostępu do materiału, kiedy złożyć wniosek dowodowy, jak zakwestionować środek przymusu i czy wyjaśnienia są w danym momencie korzystne.

EPPO – najczęstsze pytania